Fort 51 "Rajsko"

Fort 51 “Rajsko” (GHW 51 “Rajsko” ; Gürtelhauptwerk: dzieło główne pierścienia) - standardowy jednowałowy fort artyleryjski. 1881-84

Fort artyleryjski główny 51 "Rajsko" położony na strategicznym wzgórzu 351 m. n.p.m., został wybudowany w latach 1873-1879 jak półstały, w latach 1880-1885 przebudowany na jednowałowy artyleryjski. Koszary szyjowe są załamane, długie na około 370 m  Ze względu na ukształtowanie terenu nie posiada ani fosy, ani bastionierki. Fort był kilkukrotnie modernizowany. W 1902 roku zmodernizowano kilka strzelnic w kaponierach, zamontowano 3 lekkie kopuły obserwacyjne. W 1914 w trakcie wojennej mobilizacji przerobiono profil wału przy poprzecznicach. W I Wojnie Światowej obiekt krótko trwale ostrzeliwał pozycje Rosyjskie na dalekim przedpolu Twierdzy. W dwudziestoleciu międzywojennym mieścił w swych wnętrzach magazyny wojskowe. W trakcie drugiej wojny światowej mieścił szpital polowy oraz magazyny. 

Obecnie na forcie możemy oglądać drzwi pancerne w koszarch, dwa kotły, dwa mocowania lawet armatnich, stelaże pod deskowanie na rampach artyleryjskich oraz dwie kopuły obserwacyjne (trzecia została przewieziona na fort 44 Tonie w maju 2005) oraz pompa kołową. W lewym barku koszar znajduje się świetnie zachowana latryna. Fort jest dozorowany przez firme ochroniarską.