Fort 47 "Lysa Góra"

Fort nr 47 “ŁYSA GÓRA” (GHW 47 “Łysa Góra”) – jednowałowy fort artyleryjski

 

Fort powstał w 1872 jako pierwszy fort artyleryjski, o pięciobocznym narysie, z fosą bronią trzema kaponierami W centrum fortu zlokalizowano schron podwalni. Stanowiska artyleryjskie były oddzielone od siebie poprzecznicami z ceglanymi schronami pogotowia. W 1878 dobudowano koszary osłaniając je od zapola wysokim wałem. Na koronie tego wału znajdowały się stanowiska strzeleckie. W 1882 w miejsce tego wału wbudowano bastionowo załamane koszary oraz dodatkowa kaponierę baterii sprzężonej. Wyburzono wszystkie ceglane poprzecznice i w ich miejscu wybudowano nowe, betonowe. Nad schronem podwalni wykonano dodatkowe poduszki wzmacniające jego odporność. W latach 1905-1910 wzmocniono dwuteownikami stropy kaponier i poprzecznic nad wschodnią prochownią, zmodernizowano również profil kilku strzelnic w kaponierach, w strzelnicach działowych koszar zamontowano nowe zamknięcia strzelnic armatnich. Pojawiły się również kraty forteczne. Pozostaje pytanie dlaczego właściwie cały fort wykonany jest z materiałów ceglanych skoro już w 1890 wiadomo było, że wobec nowych typów pocisków nie ma ona żadnej odporności. W latach 1905-1910 wzmocniono dwuteownikami stropy kaponier. Najprawdopodobniej przyczyną takiego postępowania był brak funduszy. Jeżeli by bowiem takowe się znalazły można by nad obiektami kubaturowymi wylać dodatkowy betonowy strop, który z pewnością skutecznie wzmocnił by ich odporność. W ostateczności można by fort wyburzyć i w jego miejscu postawić całkiem nowy obiekt (podobnie działo się w innych twierdzach monarchii Austro-Węgierskiej np. fort II, IV, 47a, 51, 53) W trakcie mobilizacji na dalekim przedpolu fortu wybudowano zespół punktów oporu i okopów. Możliwe, że obawiano się, że "Łysa Góra" nie wytrzyma zmasowanego ostrzału i po prostu rozleci się. Obiekt nie wziął udziału w walkach ani podczas I ani II wojny światowej.  Obecnie fort jest zrujnowany - zawalona została kaponiera wału baterii i poterna do lewej północnej kaponiery. Kaponiera czołowa została obsypana ziemią, za prawa kaponiera ma rozkute ściany od strony zewnętrznej. Na odcinku fosy przy prawej kaponierze urządzono strzelnice. Pozostała część fosy używana jest jako śmietnik. W schronie koszarowym w celu pozyskania okiem i okiennic pancernych rozkuto całą elewacje. Przed koszarami zniwelowano wał i fosę, zabetonowano również most zwodzony. Pomimo tego zachowała się część wyposażenia w postaci 4 sztuk kraty fortecznej oraz brama pancerna w koszarach, zamknięcia wybieżni, płyty pancerne w lewej kaponierze, resztki windy amunicyjnej. Wtórnym elementem jest okiennica zamontowana w wschodnim skrzydle koszar szyjowych - pochodzi bowiem z pobliskiego fortu 47a.