Fort 38 "Smierdzaca Skała"

Fort nr 38 “ŚMIERDZACA SKAŁA” (GHW 38 “Smierdzaca Skała” ; Gürtelhauptwerk: dzieło główne pierścienia), fort pancerny. 1884-86

Fort główny pancerny 38 "Śmierdząca Skała" został wybudowany w latach 1884-1886. Jego projektantem był szwajcar w służbie Austriackiej  - Salis Soglio. Dzieło to jest jedynym tego typu ukończonym obiektem w Galicji (w fortach 52 "Borek" i I "Salis Soligo" ostatecznie nigdy nie zamontowano wież pancernych). Fort był wyposażony w wieże Gursona uzbrojoną w dwie haubice kaliber 120 mm. Fosy na odcinku czołowym broniły dwie kaponiery. Każda z nich była pierwotnie uzbrojona w armaty M.75 HK. W 1910 roku w kaponierach zamontowano płyty pancerne dla km Schwarzlose.  Wzmocniono również samą konstrukcje obiektu. Zniesiono bowiem nasypy ziemne nad koszarami szyjowymi i kaponierami czołowymi a w ich miejscu położono tzw. poduszki na których wylano żelbetowe płyty o grubości 70 cm. W trakcie wojennej rozbudowy w bliskim przedpolu dzieła wykopano ciąg okopów, z jedną kawerną i schronem żelbetowym. Obiekt nie odegrał żadnej roli w I Wojnie Światowej. W trakcie "Kampanii Wrześniowej" w 1939 fort obsadziła kompania żołnierzy z "grupy" płk. Klaczyńskiego, jednakże obyło się bez walk. Po wojnie aż do 1962 roku stacjonowała tu jednostka radziecka. Od 1962 do 1967 obiektem gospodarowało  Wojsko Polskie. Po 1968 przejął go Uniwersytet Jagielloński i od razu rozpoczął prace remontowe. W trakcie "adaptacji" na obserwatorium którą najlepiej opisuje miesięcznik Architektura nr. 8.1968 pocięto na złom unikatową wieże Grusona i tarcze z południowej kaponiery czołowej i szyjowej, oraz wszystkie okiennice i drzwi pancerne z wyjątkiem wybieżni na taras nad koszarami wyburzono bądź przerobiono ścianki działowe oraz otwory okienne. W 2001 otynkowano koszary na szpecący jasno-zielony kolor.  ul. Do obserwatorium