Bastion III"Kleparz"

Bastion III “KLEPARZ” -  standardowy fort reditowy w funkcji dzieła flankującego fronty wału rdzenia. 1860-66

Narys bastionu. Wał ziemny o stoku omurowanym cegłą (na wale poprzecznice z wtórnej modernizacji), z fosą klasyczną. W fosie na stykach czół i barków kaponiery podwójne o narysie “kocich uszu”, ceglane, jednokondygnacyjne, wnętrza sklepione; do kaponier poterny pod wałem. W szyi zespół kaponiery podwójnej o rzucie złożonym, osiowo symetrycznym, wydłużonym, przeznaczonej do obrony przyległych przęseł wału rdzenia twierdzy; obiekt z własnym dziedzińcem, ceglany, jednokondygnacyjny, wnętrza sklepione; od tyłu główna brama fortu z portalem kamiennym boniowanym. W centrum założenia redita: podkowiasta, dwukondygnacyjna, ceglana z płaszczem ziemnym od góry, wnętrza sklepione. Zachowane m.in.: niektóre portale kamienne, niektóre wrota drewniane ze strzelnicami w bramach i furtach. lub nieco wcześniej. Przebudowy: ok. 1888 poprzecznice ze schronami na wale (1909 koszary), od 1954 zabudowa, zniekształcenia fos, zwłaszcza lewego /zach./ skrzydła). ul. Kamienna 2/4.