Fort nr
11 “LUNETA WARSZAWSKA” (“Warschauer Lữnette”;
od 1888 nr IVa, od 1907 Nhw 11) – standardowy fort reditowy.
1849-54
Narys bastionu.
Fosa klasyczna; przedstok od czoła zniekształcony. W fosie na stykach
czół i barków kaponiery podwójne o narysie “kocich uszu”,
ceglane, jednokondygnacyjne, wnętrza sklepione, tarasy kryte płaszczami
ziemnymi, przedpiersia tarasów w formie murów z krenelażem i wykuszami;
do kaponier poterny pod wałem. W szyi kaponiera podwójna na rzucie półeliptycznym,
ceglana, jednokondygnacyjna, wnętrza sklepione, na tarasie płaszcz ziemny,
parapet, wykuszeWał ziemny o stoku omurowanym cegłą (na wale poprzecznice
z wtórnej modernizacji oraz wtórny tradytor dla dwóch dział na lewym barku,
betonowo-stalobetonowy), z; W centrum założenia redita: podkowiasta, dwukondygnacyjna,
ceglana z płaszczem ziemnym od góry, wnętrza sklepione. Zachowane m.in.:
niektóre portale kamienne, niektóre wrota drewniane ze strzelnicami w
bramach i furtach, drzwi do cel, napisy i rysunki więźniów na tynkach.
Przebudowy: ok. 1888 poprzecznice ze schronami na wale, 1909 tradytor;
po 1923 częściowa niwelacja fosy w szyi, wyburzenie mostów z redity na
wał, 1940-50 adaptowany na więzienie Gestapo, później UB, następnie magazyny.
ul. Kamienna 16
UWAGA:
kwalifikacja dzieła “Luneta Warszawska” do II pierścienia
wg przynależności pierwotnej: w l. 1887-88 nastąpiło przekształcenie północnego
frontu rdzenia z wysunięciem jego wałów z linii bastionów nr III, IV i
V na linię dzieł nr 12 i 13 – w związku z czym nastąpiła zmiana
numeracji “Lunety Warszawskiej” z 12 na IVa